در ژوئیه ۲۰۲۶، آسمانِ بالای سر ما به میدان اصلی نبردِ غولهای فناوری تبدیل شده است. آمازون با ثبت یک درخواست رسمی به کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC)، از برنامه خود برای عملیاتیسازی شبکهای متشکل از ۵,۱۰۵ ماهواره با هدف ارائه خدمات مستقیم به تلفنهای همراه (Satellite-to-Mobile) پرده برداشت. این گام بلند، بزرگترین چالش مستقیم آمازون برای تضعیف سلطه اسپیساکس در صنعت اینترنت ماهوارهای محسوب میشود.
چرا این شبکه اهمیت دارد؟
آمازون با تکیه بر زیرساختهایی که پس از خرید عملیات ماهوارهای Globalstar به دست آورده، قصد دارد طیف رادیویی (Radio Spectrum) آنها را با شبکه پهنباند Leo خود یکپارچه کند. هدف نهایی، ارائه خدماتی مشابه چیزی است که هماکنون برای کاربران آیفون و برخی دستگاههای اینترنت اشیاء (IoT) فعال است، اما با مقیاسی بسیار وسیعتر.
تقابل دو استراتژی: آمازون در برابر اسپیساکس
اسپیساکس (SpaceX) تاکنون بازار اینترنت ماهوارهای را قبضه کرده و طبق اسناد IPO، سرمایهگذاری ۲۰ میلیارد دلاری برای خرید طیف از EchoStar جهت گسترش منظومه موبایلی خود در نظر گرفته است. اما آمازون برتری متفاوتی دارد:
- توان مالی بیرقیب: آمازون با داراییهای جاری معادل ۲۵۵ میلیارد دلار (تا پایان آوریل)، توانایی استقامت در این رقابت طولانیمدت را دارد، در حالی که فشار سرمایه بر روی اسپیساکس به مراتب بیشتر است.
چالشهای فنی و عملیاتی
با وجود منابع مالی گسترده، آمازون با سد بزرگی به نام «ناوگان پرتاب» روبروست. اتکای آمازون به شرکت فضایی جف بزوس، یعنی Blue Origin، به دلیل مشکلات فنیِ موشک New Glenn (که پس از سانحه ماه مه همچنان زمینگیر است) با تأخیر مواجه شده و آمازون را مجبور به درخواست تمدید ضربالاجلهای قانونی خود کرده است.
آیا بازارِ «موبایل ماهوارهای» واقعاً جذاب است؟
نکته قابل تأمل در این رقابت، تقاضای واقعی بازار است. سرینی گوپالان، مدیرعامل T-Mobile، در ماه مه اعلام کرد که استفاده از خدمات ماهوارهای تنها ۰.۰۰۰۲٪ از کل ترافیک شبکه را تشکیل میدهد و عمدتاً محدود به مناطق دورافتاده یا پارکهای ملی است. با این حال، تحلیلگران معتقدند آمازون به دنبال آیندهای فراتر از تقاضای فعلی است تا زیرساختهای ارتباطی جهان را به طور کامل در اکوسیستم ابری خود ادغام کند.